ویزیت آنلاین با دکتر محمدحسین نجفی

فشار خون بالا

وقتی فشار خون بالا می رود چکار کنیم؟ این سوالی است که در این مطلب قصد داریم تا در خصوص آن توضیحات جامعی را ارائه دهیم. بنابراین، ما را تا انتهای مطلب همراهی کنید.

فشار خون بالا یا هایپرتنشن زمانی رخ می‌دهد که فشار خون شما از حد نرمال خارج شده و به سطح ناسالم افزایش یابد. فشارسنج طبیعی خون وظیفه دارد شرایط جسمانی شما را تحت نظر بگیرد؛ به طوری که میزان عبور خون از رگ‌های خونی و همچین میزان مقاومتی که خون هنگام پمپاژ قلب نیاز دارد را تنظیم می‌کند.

به طور کلی، عروق باریک این سطح از مقاومت را افزایش می‌دهند. یعنی، هرچه عروق شما باریک‌تر باشند، فشار خون شما نیز بیشتر می‌شود. بنابراین، افزایش فشار خون در دراز مدت می‌تواند باعث مشکلات قلبی شود.

عارضه هایپرتنشن بسیار شایع است. به طوری که انتظار می‌رود بیش از نیمی از بزرگسالان آمریکایی و ایرانی با این بیماری دست و پنجه نرم ‌کنند.

فشار بالا معمولاً در طول چند سال ایجاد می‌شود. به طوری که ممکن است در طی این مدت هیچ علائمی را متوجه نشوید. با این حال، فشار خون غیر نرمال حتی بدون علائم نیز می‌تواند به عروق و اندام‌های شما، به ویژه مغز، قلب، چشم‌ها و کلیه‌ها آسیب برساند.

بنابراین، تشخیص زودهنگام آن توسط پزشک بسیار حائز اهمیت است. تست‌های منظم توسط دستگاه فشار خون می‌تواند به شما و پزشکتان در مشاهده هرگونه تغییر غیرطبیعی کمک کند. اگر فشار خون شما بالا رفته باشد، پزشک ممکن است طی چند هفته فشار خون شما را بررسی کند تا ببیند آیا این عدد بالا می‌ماند یا به سطح طبیعی برمی‌گردد. از این رو، درمان فشار خون بالا بستگی به علائم آن داشته و شامل تجویز داروهای گیاهی، سنتی، صنعتی و … و از همه مهمتر تغییر شیوه زندگی سالم می‌شود. لذا در صورتی که این بیماری درمان نشود، می‌تواند منجر به خطرانداختن سلامتی، از جمله حمله قلبی و سکته مغزی گردد.

چه چیزی منجر به فشار خون بالا می شود؟

علت بالا بودن مینیمم فشار خون بستگی به عوامل مختلفی دارد. به طور کلی، دو نوع فشار خون وجود دارد که هر نوع علت متفاوتی دارد.

  1. فشار خون اولیه
  2. فشار خون ثانویه

فشار خون اولیه

فشار خون اولیه را فشار خون اساسی نیز می‌نامند. این نوع از فشار خون در طول زمان و بدون هیچ دلیل مشخصی ایجاد می‌شود؛ که اکثر افراد نیز مبتلا به همین نوع هستند.

هنوز مشخص نیست چه مکانیسم‌هایی باعث می‌شود فشار خون نرمال به آرامی افزایش یابد. البته، ترکیبی از عوامل ممکن است نقش داشته باشد که در ادامه هر یک را توضیح خواهیم داد:

  • ژن‌ها: برخی از افراد از نظر ژنتیکی مستعد فشار خون هستند. این ممکن است ناشی از جهش‌های ژنی یا ناهنجاری‌های ژنتیکی باشد که از والدین به ارث می‌رسد.
  • تغییرات جسمانی: ​​اگر بخشی از اعضای بدن شما – چه داخلی چه بیرونی – تغییر کند، ممکن است سرتاسر اعضای بدن را درگیر مشکلاتی کند. فشار خون بالا نیز ممکن است یکی از این موارد باشد. به عنوان مثال، تصور می‌شود که تغییرات در عملکرد کلیه به دلیل افزایش سن ممکن است تعادل طبیعی نمک و مایعات بدن را بر هم بزند. لذا، این تغییر ممکن است باعث افزایش فشار خون در بدن شما شود.
  • عوامل محیطی: با گذشت زمان، انتخاب شیوه زندگی ناسالم مانند عدم فعالیت بدنی و رژیم غذایی نامناسب می‌تواند بر بدن شما تأثیر منفی بگذارد. انتخاب شیوه زندگی می‌تواند منجر به مشکلاتی در وزن افراد گردد. اضافه وزن یا چاقی خطر ابتلا به فشار خون بالا را به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌دهد.

فشار خون ثانویه

فشار خون ثانویه اغلب به سرعت رخ می‌دهد و می‌تواند شدیدتر از فشار خون اولیه باشد. چندین بیماری که ممکن است باعث فشار خون ثانویه شوند عبارتند از:

  • بیماری کلیوی
  • آپنه انسدادی خواب
  • نقایص مادرزادی قلب
  • مشکلات تیروئید
  • عوارض جانبی داروها
  • استفاده از داروهای غیرقانونی
  • سوء مصرف الکل
  • مشکلات غده فوق کلیوی
  • تومورهای غدد درون ریز خاص

علائم فشار خون بالا چیست؟

فشار خون به طور کلی یک حالت خاموش است. بسیاری از مردم هیچ علائمی را تجربه نخواهند کرد. ممکن است سال‌ها یا حتی دهه‌ها طول بکشد تا وضعیت به اندازه کافی شدید شود تا علائم آشکار گردند. حتی در آن صورت، این علائم ممکن است به مسائل دیگر نسبت داده شود و پزشک نتواند آن را به فشار خون غیرنرمال ربط دهد.

علائم فشار خون شدید می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • سردرد
  • تنگی نفس
  • خون دماغ ناشی از فشار خون
  • سرخ شدن
  • سرگیجه
  • درد قفسه سینه
  • تغییرات بصری
  • وجود خون در ادرار

بروز این علائم ممکن است بسیار خطرناک باشد، لذا در صورت مشاهده هر یک بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. با این حال، علائم فوق در همه افراد مبتلا به فشار خون بالا مشاهده نمی‌شوند، اما انتظار برای بروز علائم مذکور جهت تشخیص این بیماری می‌تواند کشنده باشد.

بهترین راه برای تشخیص فشار خون بالا، اندازه‌گیری منظم توسط دستگاه فشار خون است.

تشخیص فشار خون بالا

تشخیص فشار خون بالا همانند اندازه‌گیری فشار خون بسیار ساده است.

اگر فشار خون شما بالا رفته باشد، ممکن است پزشک در طی چند روز یا چند هفته از شما بخواهد که اندازه‌گیری‌های  منظمی را در دستور کار دهید. تشخیص فشار خون بالا در همان تست اولیه بسیار سخت است. از این رو، پزشک شما باید شواهد را پس از انجام تست‌های پی در پی در یک بازی زمانی خاص کنار هم بگذارد. این به این دلیل است که شرایط پیرامونی ممکن است شما را تحت تاثیر خود قرار دهد و روند تشخیص فشار خون را مختل سازد؛ مانند استرسی که ممکن است با حضور در مطب پزشک احساس کنید. همچنین، سطح فشار خون در طول روز تغییر می‌کند.

اگر فشار خون شما همچنان بالا باشد، احتمالاً پزشک آزمایشات بیشتری را برای غیرمحتمل پنداشتن بیماری‌های زمینه‌ای انجام می‌دهد. این آزمایشات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • آزمایش ادرار
  • غربالگری کلسترول و سایر آزمایشات خون
  • آزمایش فعالیت الکتریکی قلب با الکتروکاردیوگرام (EKG، که گاهی اوقات به عنوان ECG نیز نامیده می‌شود)
  • سونوگرافی قلب یا کلیه

این آزمایشات می‌تواند به پزشک شما در تشخیص هرگونه مشکل ثانویه‌ای که باعث افزایش فشار خون شما می‌شود، کمک کند. آن‌ها همچنین می‌توانند تأثیرات فشار خون بالا بر اندام‌های شما را نیز بررسی کنند.

در این مدت، پزشک ممکن است درمان فشار خون بالا را شروع کند. درمان زودهنگام ممکن است خطر آسیب دائمی شما را کاهش دهد.

TEK IMAGE/Getty Images

فشار خون دیاستولیک و فشار خون سیستولیک

هنگام پمپاژ شدن خون به شریان‌ها توسط قلب، خون به سمت جلو تحت فشار قرار می‌گیرد. در این لحظه، پزشکان فشار خون دیاستولیک و سیستولیک را به عنوان راهی برای اندازه‌گیری نیرویی که به وسیله حرکت خون در دیواره‌های شریان‌ها ایجاد می‌شود، مورد استفاده قرار می‌دهند.

بنابراین، هنگامی که اعداد فشار خون خود را پس از اندازه‌گیری دریافت می‌کنید، دو عدد برای تشخیص پایین یا بالا بودن فضار خون شما وجود دارد. اولین عدد که بیانگر “بالا بودن” است، فشار خون سیستولیک نام دارد. دومین عدد نیز بیانگر “پایین بودن” است که فشار خون دیاستولیک نامیده می‌شود. از این رو، دانستن هر دو مهم است و می‌تواند زندگی شما را نجات دهد.

فشار خون سیستول

وقتی قلب شما می‌تپد، فشاری ایجاد می‌شود که به لطف آن خون از طریق رگ‌های شما به سایر نقاط بدن هدایت می‌گردد. این نیرو بر عروق خونی فشار ایجاد می‌کند که در علم پزشکی به آن فشار خون سیستولیک می‌گویند.

در اینجا نحوه دانستن معنی شماره فشار خون سیستولیک خود را مشاهده می‌کنید:

  • معمولی: زیر ۱۲۰
  • ایده‌ال: ۱۲۰-۱۲۹
  • مرحله ۱ فشار خون بالا (فشار خون بالا نیز نامیده می شود): ۱۳۰-۱۳۹
  • مرحله ۲ فشار خون بالا: ۱۴۰ یا بیشتر
  • فشار خون بحرانی: ۱۸۰ یا بیشتر. با ۱۱۵ تماس بگیرید

فشار خون دیاستول

زمانی که قلب می‌تپد، فشاری ایجاد می‌شود خون فرصت می‌یابد تا از درون شریان‌ها در بین هر ضربان قلب تخلیه گردد. این زمانی است که قلب پر از خون شده و اکسیژن دریافت می‌کند. این حالت به فشار خون دیاستولیک شهرت دارد.

در اینجا نحوه دانستن معنی شماره فشار خون دیاستولیک خود را مشاهده می‌کنید:

  • معمولی: کمتر از ۸۰
  • مرحله ۱ فشار خون بالا: ۸۰-۸۹
  • مرحله ۲ فشار خون بالا: ۹۰ یا بیشتر
  • فشار خون بحرانی: ۱۲۰ یا بیشتر. با ۱۱۵ تماس بگیرید

نحوه خواندن فشار خون با دستگاه عقربه ای

برای اندازه‌ گیری فشارخون با دستگاه عقربه ای، در صورت امکان، از یکی از دوستان یا اعضای خانواده خود کمک بگیرید، زیرا استفاده از این روش به تنهایی ممکن است دشوار باشد.

مرحله اول: نصب تجهیزات فشار سنج عقربه ای

در این مرحله باید تمامی وسایل و تجهیزات فشارسنج را آماده و کنار خود قرار دهید. سپس، دستان خود را روی میز یا صندلی‌های میزدار قرار دهید. کاف، گوشی پزشکی، بالب و دستگاه فشارسنج را بااحتیاط از جعبه بیرون بیاورید، به طوری که لوله‌های آن‌ها خم نشوند.

سپس، بازوی خود را تا نزدیکی قلب بالا بیاورید. این کار را به گونه‌ای انجام دهید که هنگام خم کردن آرنج خود، آرنج به موازات قلب قرار بگیرد. این امر بدین خاطر است تا میزان فشار خون شما بالا یا پایین‌تر از حدی که هست، نشان داده نشود.

در مرحله بعد، کاف فشارسنج عقربه ای را دور ناحیه بالایی بازوی خود بپیچید. چسب کاف را تا اندازه‌ای که فشار را روی بازوی خود حس کردید، محکم کنید. لازم به ذکر است که هنگام چسباندن کاف دور بازو، هیچ لباس آستین‌داری بر تنتان نباشد.

اطمینان حاصل کنید که کاف فشارسنج بیش از حد سفت بسته نشده باشد، زیرا فشار خون بالاتر از حدی که هست خوانده می‌شود. برعکس این قضیه نیز صادق است، به گونه‌ای که اگر کاف فشار سنج بیش از حد شل باشد، سرخک‌ها به درستی فشرده نشده و فشار خون پایین‌تر از حدی که هست توسط دستگاه نشان داده می‌شود.

وقت آن رسیده تا گوشی پزشکی فشارسنج عقربه ای را از قسمت دیافراگم روی بازو قرار داد. گوشی پزشکی فشارسنج باید به درستی زیر کاف قرار بگیرد. به طوری که بخشی از لبه دیافراگم زیر کاف و روی سرخرگ قرار بگیرد. حال، گوشی را در گوش‌های خود قرار دهید. توجه داشته باشید که هرگز انتهای گوشی را با انگشت خود نگیرید، زیرا انگشتان خودشان دارای نبض بوده و ممکن است شما را هنگام خواندن فشار خون گیج کند.

اکنون پولار پلاستیکی را بردارید و سوپاپ آن را محکم کنید. به طوری که هیچ هوایی وارد آن نشود. سپس، سوپاپ را تا انتها در جهت عقربه‌های ساعت بپیچانید.

مرحله دوم: گرفتن فشار خون

برای گرفتن فشار خون کاف را باد کنید. برای انجام این کار پولار پلاستیکی را فشار دهید (پمپ کنید). این کار را تا زمانی که عقربه دستگاه روی فشار ۱۸۰ میلی‌متر جیوه برسد ادامه دهید.

اکنون سوپاپ را آزاد کنید. برای این کار سوپاپ را در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید. در این حالت، عقربه بایستی با سرعتی معادل ۳ میلی‌متر در هر ثانیه به سمت پایین در حرکت باشد.

در این هنگام فشار خون سیستولیک خود را یادداشت کنید. همانطور که فشار رو به کاهش است، از گوشی پزشکی جهت شنیدن اولین ضربان قلب استفاده کنید. به محض شنیدن اولین صدای ضربه، فشار روی فشارسنج را ثبت و یادداشت کنید. این فشار، فشار سیستولیک شماست.

برای یادداشت فشار خون دیاستولیک خود باید منتظر پایان یافتن صدای صفیر باشید. به محضی که این صدا به پایان رسید، فشار روی فشارسنج را یادداشت کنید. این فشار دیاستولیک شما خواهد بود.

البته ممکن است فشار خون شما در مدت چند دقیقه نوسان داشته باشد.

علت نوسان فشار خون

به طور طبیعی فشار خون در مدت زمان چند دقیقه یا حتی بیشتر دچار نوسان می‌شود. این امر کاملا طبیعی است. بنابراین، جای نگرانی نیست. اما در برخی از مواقع فرد به طور غیر طبیعی دچار نوسان فشار خون می‌شود. علت این امر هم می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

  • استرس
  • سندروم روپوش سفید: که این امر هنگامی رخ می‌دهد که فرد به خاطر مراجعه به پزشک دچار نگرانی یای استرس شدید می‌شود.
  • فعالیت‌های بدنی شدید
  • مصرف داروهای مختلف نظیر آنتی بیوتیک‌ها، داروهای سرماخوردگی و آلرژیک
  • مسائل مربوط به آدرنالین
  • مصرف برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها: مربا، ترشی، غذاهای حاوی تیرامین بالا
  • فئوکروموسیتوم

دلایل دیگری نیز وجود دارد که در طولانی مدت می‌تواند فرد را با نوسان فشار خون مواجه کنند که مهمترین آن‌ها عبارتند از:

  • اضطراب
  • آپنه خواب
  • بیماری هاى کلیوی
  • مشکلات تیروئیدى
  • مشکلات سیستم عصبی
  • مصرف برخی از قرص‌های فشار خون
  • مصرف دخانیات
  • مصرف الکل بیش از حد
  • کار در شیفت شب
  • دیابت
  • بارداری
  • کمبود آب
  • بیماری هاى قلبى و عروقی
  • فشار خون بالاى کنترل نشده

در برخی مواقع پزشک نمی‌تواند بدون آزمایشات لازم علت بالا رفتن ناگهانی فشار خون را بفهمد. به همین سبب نیاز است در یک بازه زمانی مشخص تحت آزمایش و تجزیه و تحلیل قرار بگیرید.

داروهایی برای درمان فشار خون بالا

بسیاری از افراد با مصرف قرص فشار خون مرحله آزمایش و خطا را پشت سر می‌گذارند. ممکن است لازم باشد تا زمانی که یکی یا ترکیبی از داروهای موثر را پیدا نکرده‌اید، مصرف داروهای مختلف را به طور مداوم ادامه دهید.

برخی از داروهایی که برای درمان فشار خون بالا استفاده می‌شوند عبارتند از:

مسدود کننده‌های بتا: مسدود کننده‌های بتا باعث می‌شوند ضربان قلب کندتر و با نیروی کمتری انجام شود. مصرف این قرص موجب کاهش خون پمپ شده در شریان‌ها گردیده و در نتیجه فشار خون پایین می‌آید. این قرص، همچنین هورمون‌های خاصی در بدن را که موجب افزایش فشار خون می‌شدند را مهار کرده و موجبات مسدود کردن آن‌ها را فراهم می‌سازد.

دیورتیک‌ها: میزان بالای سدیم و مایعات اضافی در بدن شما می‌تواند فشار خون را افزایش دهد. دیورتیک‌ها که قرص آب نیز نامیده می‌شوند، به کلیه‌های شما کمک می‌کنند تا سدیم اضافی را از بدن خارج نمایند. با خروج سدیم، مایعات اضافی در جریان خون شما وارد لوله ادرار شده که به کاهش فشار خون منجر می‌شود.

مهار کننده‌های ACE: آنژیوتانسین یک ماده شیمیایی است که باعث سفت شدن و باریک شدن عروق خونی و دیواره‌های شریان می‌شود. مهارکننده‌های ACE (آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین) از تولید این ماده شیمیایی در بدن جلوگیری کرده که این امر به رگ‌های خونی کمک می‌کند تا فشار خون را کاهش دهد.

مسدود کننده‌های گیرنده آنژیوتانسین II (ARB): در حالی که هدف مهارکننده‌های ACE ایجاد آنژیوتانسین است، در مقابل، مسدود کننده‌های گیرنده آنژیوتانسین (ARB) مانع اتصال آنژیوتانسین با گیرنده‌ها می‌شوند. در این صورت، عروق خونی دیگر بدون مواد شیمیایی، سفت نمی‌شوند؛ امری که به شل شدن عروق و کاهش فشار خون کمک می‌کند.

مسدود کننده‌های کانال کلسیم: این داروها مانع از ورود برخی از کلسیم‌های غیرلازم به ماهیچه‌های قلب می‌شوند. این امر موجب کاهش ضربان قلب و در نتیجه داشتن فشار خون پایین‌تر می‌گردد. پخش شدن این داروها در رگ‌های خونی باعث آرامش آن‌ها و کاهش بیشتر فشار خون خواهد شد.

آگونیست‌های آلفا -۲: این نوع داروها تکانه‌های عصبی را که باعث سفت شدن عروق خونی می‌شوند، تغییر می‌دهند. به طوری که با کمک کردن به رگ‌های خونی موجب شل شدن آن‌ها شده و این امر باعث کاهش فشار خون می‌شود.

آشنایی با چند قرص فشار کاربردی

همانطور که در قسمت قبل دیدید، طیف وسیعی از خانواده‌های قرص‌های فشار را به شما معرفی کردیم. حال، در ادامه قصد داریم تا شما را با چند قرص ایده‌آل جهت کاهش فشار خون بالا آشنا سازیم.

  • قرص سینومیکس
  • قرص والسارتان
  • قرص کنکور یا بیزوپرولول

قرص سینومیکس

سینومیکس به عنوان قرصی ترکیبی از والسارتان و آملودیپین ساخته شده و در خانواده مسدودکننده‌های کانال کلسیم قرار می‌گیرد. این قرص به طور خاص برای مسدود کردن گیرنده آنژیوتانسین مورد استفاده قرار گرفته و موجب درمان و کاهش فشار خون می‌شود.

قرص والسارتان

قرص فشار والسارتان در خانواده مسدود کننده‌های گیرنده آنژیوتانسین II (ARB) قرار داشته و وظیفه کاهش فشار خون را برعهده دارد. این قرص خطر بروز حوادث قلبی و عروقی مهلک را به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد. به طور کلی، از قرص والسارتان برای جلوگیری از بروز سکته‌ مغزی و همچنین مشکلات عروقی استفاده می‌شود.

قرص کنکور یا بیزوپرولول

قرص کنکور حاوی ماده فعالی به نام بیزوپرولول است که در خانواده مسدود کننده‌های بتا قرار می‌گیرد. از این دارو نیز همانند سایر قرص‌های فشار برای کاهش فشار خون بالا استفاده می‌شود. عملکرد این قرص به گونه‌ای است که با مسدود کردن عملکرد برخی از مواد شیمیایی موجود در بدن نظیر اپی‌نفرین باعث کاهش فشار خون و ضربان قلب می‌گردد.

درمان قطعی فشار خون بالا

عوامل متعددی وجود دارد که به پزشک شما کمک می‌کند تا بهترین گزینه درمانی را برای شما انتخاب نماید. این عوامل شامل نوع فشار خون بالا و دلایل مشخص شده می‌شود.

گزینه‌های درمانی فشار خون اولیه

اگر پزشک نوع فشار خون شما را اولیه تشخیص دهد، تغییر شیوه زندگی ممکن است به کاهش آن کمک کند. اگر تغییرات شیوه زندگی به تنهایی کافی نباشد یا موثر واقع نشوند، پزشک ممکن است داروهای مختلفی را تجویز کند.

گزینه‌های درمانی فشار خون ثانویه

اگر پزشک شما موفق به کشف یک مشکل اساسی در خصوص فشار خون بالای شما شود، تمرکز خود را صرفا به درمان آن عارضه خاص معطوف می‌سازد. به عنوان مثال، اگر دارویی که مصرف کرده‌اید باعث افزایش فشار خون شما بوده باشد، پزشک داروهای دیگری را که عوارض جانبی کمتری داشته باشند را را تجویز خواهد کرد.

گاهی اوقات، فشار خون بالا با وجود درمان علت اصلی همچنان پایدار است. در این مورد، پزشک ممکن است با شما همکاری کند تا شیوه زندگی خود را تغییر دهید و داروهایی برای کاهش فشار خون شما تجویز کند.

برنامه‌های درمانی برای فشار خون بالای ثانویه اغلب تکامل می‌یابد. به طوری که ممکن است داروهای قبلی دیگر اثربخش نباشند و پزشک مجبور باشد یا دوز آن‌ها را بالا ببرد یا داروهای دیگری را جایگزین آن کند.

بنابراین، برای درمان قطعی فشار خون بالا باید صبور بود و مراحل درمان را گام به گام طی نمود.

درمان خانگی برای فشار خون بالا

بسیاری از پزشکان عقیده دارند، درمان طبیعی فشار خون می‌تواند بدون هیچ گونه عوارضی حتی در خانه انجام شود. البته، در این روند نیاز به مصرف برخی از داروهای گیاهی و رو آوردن به روش‌های خانگی است که در ادامه برخی از رایج‌ترین آن‌ها را معرفی خواهیم کرد:

داشتن رژیم غذایی سالم

داشتن رژیم غذایی سالم برای کمک به کاهش فشار خون ضروری است. پزشکان معتقدند با مصرف غذاهای سالم می‌توان فشار خون را مدیریت کرد و آن را تحت کنترل درآورد. با این کار ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و حمله قلبی تا حد زیادی کاهش می‌یابد.

رژیم غذایی سالم شامل مصرف مواد غذایی زیر می‌شود:

  • میوه‌ها
  • سبزیجات
  • غلات کامل
  • پروتئین بدون چربی مانند ماهی

افزایش فعالیت بدنی

ورزش علاوه بر کمک به کاهش وزن، می‌تواند به کاهش استرس، کاهش فشار خون به طور طبیعی و تقویت سیستم قلبی عروقی کمک کند.

توصیه می‌شود هر هفته ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط داشته باشید. یعنی حدود پنج بار در هفته و روزانه ۳۰ دقیقه.

با این حال، سوالات زیادی مطرح می‌شود که ایا ورزش فشار خون را بالا میبرد یا خیر؟ پاسخ به این سوال خیلی ساده است! فعالیت بدنی هرگز نباید بیش از حد مجاز در روز باشد. بنابراین، هر چه میزان فعالیت بدنی در روز افزایش یابد، خطر افزایش فشار خون قوت می‌گیرد.

به طور کلی، ورزش یک راه عالی برای مدیریت استرس است.

  • مدیتیشن
  • تنفس عمیق
  • ماساژ
  • ریلکس کردن عضلات
  • یوگا یا تای چی

موارد فوق همگی تکنیک‌های ثابت شده برای کاهش استرس هستند. خواب کافی نیز می‌تواند به کاهش سطح استرس کمک کند.

ترک سیگار و پرهیز از مصرف مشروبات الکلی

اگر سیگاری هستید سعی کنید آن را ترک کنید. مواد شیمیایی موجود در دود تنباکو به بافت‌های بدن آسیب زیادی رسانده و دیواره رگ‌های خونی را سخت می‌کند.

اگر بیش از حد الکل مصرف می‌کنید یا وابستگی زیادی به مصرف آن دارید، باید بگوییم که احتمال افزایش فشار خون در شما بسیار بیشتر از بقیه است. الکل می‌تواند فشار خون را تا حد زیادی افزایش دهد.

توصیه‌های رژیم غذایی برای افراد مبتلا به فشار خون بالا

یکی از ساده‌ترین راه‌هایی که می توانید فشار خون بالا را درمان کرده و از عوارض احتمالی آن جلوگیری کند، داشتن رژیم غذایی سالم است. آنچه روزانه مصرف می‌کنید، می‌تواند تا حد زیادی به کاهش یا از بین بردن فشار خون کمک کند.

در ادامه برخی از رایج‌ترین توصیه‌های غذایی برای افراد مبتلا به فشار خون بالا آورده شده است.

گوشت کمتر، گیاه بیشتر

درمان فشار خون بالا با عرقیات گیاهی و داشتن رژیم گیاهی مناسب، راهی آسان برای افزایش فیبر و کاهش میزان سدیم و چربی اشباع شده و ترانس ناسالم است که از غذاهای لبنی و گوشت دریافت می‌کنید. مصرف میوه‌، سبزیجات، سبزیجات برگ‌دار و غلات سبوس‌دار می‌تواند شما را به داشتن یک رژیم غذایی سالم و عاری از هر گونه عوارض سوق دهد. بنابراین، به جای مصرف گوشت قرمز، غذاهای سالم‌تر مانند ماهی، مرغ یا توفو را انتخاب کنید.

مصرف سدیم غذایی را کاهش دهید

نمک فشار را بالا میبرد یا پایین ؟ این سوالی است که خیلی‌ها می‌پرسند.

افراد مبتلا به فشار خون بالا و افرادی که در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند، ممکن است نیاز داشته باشند که میزان سدیم روزانه خود را بین ۱۵۰۰ میلی گرم تا ۲۳۰۰ میلی گرم نگه دارند. بهترین راه برای کاهش سدیم، مصرف غذاهای تازه است. از خوردن غذاهای رستورانی یا غذاهای بسته‌بندی شده که اغلب حاوی سدیم بسیار بالایی هستند خودداری کنید.

بنابراین، رابطه نمک با فشار خون بالا خیلی تنگاتنگ است و همه چیز بستگی به رژیم غذایی شما دارد. در واقع، مصرف نمک در روز باید در حد استاندارد و رفع نیازهای بدن باشد.

مصرف شیرینی‌ها را کاهش دهید

غذاها و نوشیدنی‌های قندی سرشار از کالری هستند، اما محتوای تغذیه‌ای ندارند. اگر به دنبال مصرف چیزهای شیرین هستید، سعی کنید میوه تازه یا مقدار کمی شکلات تلخ بخورید. مطالعات نشان می‌دهد خوردن مرتب شکلات تلخ ممکن است فشار خون را کاهش دهد.

درمان فشار خون مینیمم بالا در طب سنتی

 

طب سنتی همواره کانون توجه بسیاری از افراد بوده است. به همین دلیل در این مقاله نیز سعی شده چند مورد از روش‌های سنتی و گیاهان دارویی جهت درمان فشار خون بالا معرفی شوند.

ریحان

بر اساس مطالعات انجام شده بر روی حیوانات، ریحان حاوی ترکیباتی مانند اوژنول است که می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند. با این حال، تحقیقات انسانی بیشتری برای اثبات این ادعا مورد نیاز است.

جعفری

جعفری حاوی ترکیبات مختلفی مانند ویتامین C و کاروتنوئیدهای رژیمی است که ممکن است به کاهش فشار خون کمک کند. با این حال، تحقیقات بیشتری برای تأیید این اثرات مورد نیاز است.

کرفس

تحقیقات روی حیوانات نشان می‌دهد دانه‌های کرفس ممکن است فشار خون را کاهش دهند. این گیاه ممکن است به دلیل داشتن فیبر و عملکرد آن به عنوان یک مسدود کننده طبیعی کانال کلسیم موثر واقع شود. با این حال، مطالعات بیشتری برای اثبات این ادعا مورد نیاز است.

سیر

سیر حاوی ترکیباتی مانند آلیسین است که به شل شدن عروق خونی و جریان خون کمک می‌کند. در مجموع، مصرف سیر می‌تواند به کاهش فشار خون کمک کند.

آویشن

آویشن حاوی ترکیبات قدرتمندی مانند رزمارینیک اسید است که به آرامش عروق خونی کمک می‌کند.

دارچین

دارچین و فشار خون رابطه عمیقی با یکدیگر دارند؛ به گونه‌ای که با مصرف دارچین می‌توان فشار خون را تا حد زیادی در حد نرمال نگه داشت.

بر اساس مطالعات انجام شده، مصرف روزانه دارچین می‌تواند فشارخون افراد مبتلا به دیابت را تا حد زیادی کاهش دهد. بنابراین، سعی کنید در رژیم غذایی روزانه خود از دارچین بیشتری استفاده کنید.

زنجبیل

به نظر می‌رسد زنجبیل به عنوان یک مسدود کننده طبیعی کانال کلسیم بتواند منجر به گشاد شدن رگ‌های خونی و در نتیجه کاهش فشار خون گردد.

هل

تحقیقات روی حیوانات و انسان‌ها نشان می‌دهد که هل ممکن است به عنوان یک مسدود کننده طبیعی کانال کلسیم و دیورتیک منجر به کاهش فشار خون شود. با این حال، مطالعات انسانی بیشتری برای اثبات این موضوع مورد نیاز است.

درمان فشار خون بلغمی

برای درمان فشار خون بالا در افراد بلغمی مزاج باید لباس‌های گرم پوشید و رو به مصرف مواد غذایی با طبع گرم آورد. از طرفی، ورزش و تعریق زیاد نیز نقش بسزایی در کاهش هایپرتنشن در این افراد دارد.

بلغم یکی از خلط‌های چهارگانه (دم، صفرا، بلغم و سودا) در طب اخلاطی است که به عقیده پزشکان سنتی این خلط دارای طبعی سرد و مرطوب است که طبیعتا مصرف غذاهایی با طبع سرد می‌تواند به افزایش آن منجر شود.

درمان فشار خون عصبی

فشار خون عصبی درواقع هیچ ریشه پزشکی ندارد و اصطلاحی عامیانه در بین افراد جامعه است. این عارضه زمانی رخ می‌دهد که فشار خون فرد به دلیل فشار و استرس زیاد به طور موقتی افزایش یافته است. بنابراین خیلی ساده می‌تواند با کاهش استرس، این عارضه را درمان کرد. برای تحقق این امر مراحل زیر را طی کنید:

  • برنامه خود را ساده کنید
  • براى تمرکز اعصاب، نفس عمیق بکشید
  • ورزش کنید
  • به قدر کافى بخوابید
  • رفتار خود را تغییر دهید
  • کلاس یوگا بروید

فشار خون بالا در دوران بارداری

زنان مبتلا به فشار خون بالا می‌توانند با وجود این بیماری نوزادان خود را سالم به دنیا آورند. اما اگر در دوران بارداری تحت نظارت دقیق و کنترل پزشک قرار نگیرد، ممکن است برای مادر و نوزاد خطرناک باشد.

احتمال ابتلا به عوارض در زنان مبتلا به فشار خون بالا بیشتر است. به عنوان مثال، زنان باردار مبتلا به فشار خون بالا ممکن است مشکلاتی در عملکرد کلیه خود مشاهده کنند. نوزادانی که از مادران مبتلا به فشار خون بالا متولد می‌شوند ممکن است دارای وزن کم یا هنگام تولد نارس باشند.

پره اکلامپسی (Preeclampsia) در زنان باردار

در برخی موارد، زنان باردار مبتلا به فشار خون بالا ممکن است در دوران بارداری خود دچار پره اکلامپسی شوند. این وضعیت افزایش فشار خون می‌تواند باعث بروز عوارض کلیوی و سایر اندام‌ها شود؛ امری که می‌تواند باعث افزایش سطح پروتئین در ادرار، مشکلات عملکرد کبد، اشباع مایع در ریه‌ها یا مشکلات بینایی شود.

با تشدید این وضعیت، خطرات برای مادر و نوزاد افزایش می‌یابد. پره اکلامپسی می‌تواند منجر به اکلامپسی شود که در حالت حاد باعث تشنج می‌شود. مشکلات فشار خون بالا در دوران بارداری همچنان عامل مهمی برای مرگ مادران در ایالات متحده و سایر نقاط جهان است.

هیچ راه شناخته شده‌ای برای پیشگیری از پره اکلامپسی وجود ندارد و تنها راه درمان این بیماری زایمان به موقع نوزاد است. اگر در دوران بارداری به این بیماری مبتلا شدید، پزشک شما را از نظر عوارض تحت نظارت دقیق قرار می‌دهد.

فشار خون بالا در کودکان

ما معمولاً فشار خون بالا را مختص بزرگسالان می‌دانیم و فراموش می‌کنیم که کودکان نیز می‌توانند به این عارضه مبتلا شوند. در حقیقت، این بیماری می‌تواند در هر سنی برای انسان‌ها رخ دهد.

تخمین زده می‌شود که ۳.۵ درصد از همه کودکان و نوجوانان در ایالات متحده دارای فشار خون بالا باشند، با این حال، تشخیص این بیماری در این سنین اغلب تشخیص داده نشده و درمان خم نمی‌شود.

اگر فشار خون بالا در سنین پایین تشخیص داده نشود، ممکن است سال‌های سال نیز تشخیص داده نشود – امری که در نهایت منجر به آسیب اندام‌ها و سایر مشکلات سلامتی، مانند بیماری عروق کرونر در بزرگسالی می‌شود.

آژانس گزارش آکادمی اطفال آمریکا (AAP)، دستورالعمل‌های عملکرد بالینی برای غربالگری و مدیریت فشار خون بالا در کودکان و نوجوانان را به پزشکان اطفال در یک جدول غربالگری ساده‌تر ارائه می‌دهد که فشار خون استاندارد و مورد نیاز برای ارزیابی بهتر را دنبال می‌کند.

غربالگری فشار خون بالا در کودکان

 

این یک تشخیص دشوار در کودکان است، زیرا فشار خون می‌تواند تحت تأثیر عوامل زیادی مانند قد، سن و جنس قرار گیرد. آژانس گزارش آکادمی اطفال آمریکا (AAP) و موسسه ملی قلب، ریه و خون (National Heart, Lung and Blood Institute) هر دو توصیه می‌کنند که کودکان از سن ۳ سالگی باید در غربالگری سالانه فشار خون بالا شرکت کنند.

اگر فشار خون فرزند شما بالا است، معمولاً از او خواسته می‌شود که یک هفته بعد دوباره به پزشک مراجعه کند تا ببیند آیا بازخوانی‌های بالا همچنان ادامه دارد یا خیر؟

اگر فشار خون کودک شما در سه ملاقات متوالی همچنان بالا بود، باید میزان مطالعه را افزایش داد تا علت پرفشاری خون و خطر آسیب اندام مشخص شود.

نوزادان نارس یا دارای وزن کم هنگام تولد، که در بیمارستان مدت زمان طولانی‌ای را بستری بوده‌اند، ممکن است زودتر از ۳ سالگی به غربالگری فشار خون نیاز داشته باشند. کودکانی که بیماری قلبی مادرزادی دارند، داروهایی دریافت می‌کنند که ممکن است فشار خون را در آن‌ها افزایش دهد. این افراد نیز باید مدام تحت مراقبت‌های ویژه قرار گیرند.

علت فشار خون بالا در کودکان

فشار خون بالا در کودکان تقریباً همیشه بدون علامت است – یعنی بدون هیچ گونه علائمی یا ناراحتی قابل توجهی به صورت پنهان در بدن باقی می‌ماند.

در بسیاری از موارد، به نظر می‌رسد فشار خون بالا با افزایش سن ظاهر می‌شود. در نتیجه، ممکن است کودکی در دوران نوزادی هیچ علامتی از فشار خون بالا را در خود نبیند، اما با بزرگ‌تر شدن دچار این بیماری شود.

در سن ۷ سالگی، بیش از ۵۰ درصد فشار بالا ناشی از چاقی است. این میزان در سنین نوجوانی به ۸۵-۹۵ درصد افزایش می‌یابد. بنابراین، داشتن رژیم غذایی خوب (بدون پرخوری و تأکید بر غذاهای کم سدیم، قند کم و میوه و سبزیجات زیاد) و فعالیت بدنی فراوان در سال‌های اولیه کودکی (و تا پایان عمر) برای درمان فشار بالا مهم است.

هنگامی که فشار خون بالا در کودکان تشدید می‌یابد،  ممکن است این مسئله نشانه یک مشکل جدی‌تر مانند بیماری کلیوی، ناهنجاری‌های قلب، سیستم عصبی یا غدد درون ریز (غدد) باشد.

سخن پایانی

فشار خون خود را به طور مرتب کنترل کنید. بهترین راه برای جلوگیری از عوارض و جلوگیری از ابتلا به فشار بالا، تشخیص زود هنگام آن است. به همین سبب، بهتر است برای اندازه‌گیری فشار خون خود به مطب پزشک مراجعه کنید. ممکن است پزشک از شما بخواهد که یک کاف فشارخون بخرید و هفته‌ای یکبار فشار خود را در خانه اندازه‌گیری کنید.

گزارش قرائت فشار خون خود را ثبت کرده و آن را هر بار در ملاقات‌های منظم به پزشک نشان دهید. این امر می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا مشکلات احتمالی را قبل از پیشرفت بیماری مشاهده کند.

سوالات متداول

وقتی فشار خون بالا می رود چکار کنیم؟

کنترل فشار خون با ورزش منظم، مصرف یک رژیم غذایی سالم،  سدیم را در رژیم غذایی خود کاهش دهید، کاهش مصرف الکل، ترک سیگار، کاهش مصرف کافئین، کاهش استرس، تغییر انتظارات، از موارد استرس زا دوری کنید، مراجعه به پزشک و چکاپ فشار خون، و … .

آیا ورزش کردن باعث افزایش فشار خون می شود؟

فعالیت بدنی هرگز نباید بیش از حد مجاز در روز باشد. بنابراین، هر چه میزان فعالیت بدنی در روز افزایش یابد، خطر افزایش فشار خون قوت می‌گیرد.

آیا مصرف دارچین باعث کاهش فشار خون می‌شود؟

دارچین و فشار خون رابطه عمیقی با یکدیگر دارند؛ به گونه‌ای که با مصرف دارچین می‌توان فشار خون را تا حد زیادی در حد نرمال نگه داشت.

 

منابع:

https://www.healthline.com/health/high-blood-pressure-hypertension#diagnosinghypertension

https://www.nhs.uk/conditions/high-blood-pressure-hypertension/