از آنجا که فشار خون بالا اغلب یک وضعیت خاموش است، قبل از اینکه حتی علائمی را ایجاد کند، می تواند باعث آسیب رساندن به بدن شود. اگر فشار خون بالا درمان نشود، عوارض فشار خون بالا می تواند جدی و حتی مرگ بار باشد.


عوارض فشار خون بالا 

✔ آسیب به قلب

از عوارض فشار خون بالا، افزایش کار و فعالیت قلب است. فشار افزایش یافته در عروق خونی باعث می شود عضلات قلب به صورت مکرر و با نیروی بیشتر از حد نرمال منقبض شوند. این امر ممکن است باعث بزرگی قلب نیز شود. بزرگی قلب خطرات احتمالی از جمله موارد زیر را افزایش می دهد:

❇ نارسایی قلبی

❇ آریتمی ها

❇ مرگ ناگهانی قلبی

❇ حمله قلبی

رگ، و آسیب های آن در عوارض فشار خون بالا

آسیب به شریان ها

شریان های سالم، انعطاف پذیر و قوی هستند. خون در شرایین و عروق سالم آزادانه جریان می یابد. فشار خون بالا باعث می شود که شریان ها سخت تر شده و کم تر الاستیک باشند.

چربی های غذایی می توانند در شریان ها ذخیره شده و جریان خون را محدود کنند. این آسیب می تواند منجر به افزایش فشار خون و در نهایت حمله قلبی، آنوریسم و سکته مغزی شود.

آسیب به مغز

مغز شما برای ادامه ی حیات خود به یک منبع تغذیه سالم یعنی خون غنی از اکسیژن نیاز دارد. فشار خون بالا می تواند جریان خون مغزی شما را کاهش دهد و منجر به ایجاد عوارض شدید و حتی مرگبار مانند حمله ایسکمی گذرا یا سکته مغزی شود.

از دیگر عوارض فشار خون بالا و کنترل نشده می تواند تاثیر منفی بر حافظه و توانایی شما در یادگیری، فراخوانی، صحبت و منطق باشد. اغلب درمان، عوارض فشار خون بالا را کاملاً از بین نمی برد. با این وجود، می تواند احتمال ایجاد خطرات در آینده را کم کند.

مطلب مرتبط: فشار خون بالا می تواند باعث خون دماغ شدن شود؟

عوارض فشار خون بالا در دوران بارداری

زنان باردار با فشار خون بالا می توانند نوزادان سالم، به رغم داشتن این وضعیت به دنیا بیاورند، اما اگر در طول دوران بارداری تحت نظارت و درمان قرار نگیرند، خود و نوزادشان در خطر خواهند بود.

مطلب مرتبط: علائم فشار خون بالا در دوران بارداری چیست؟

زنان مبتلا به فشار خون بالا، عوارض فشار خون را بیشتر تجربه می کنند. برای مثال، زنان باردار مبتلا به فشارخون بالا ممکن است دچار کاهش عملکرد کلیه شوند. نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به پرفشاری خون ممکن است در هنگام تولد وزن کم تری داشته باشند و یا نارس متولد شوند.

 

عوارض فشار خون بالا در بارداری

بعضی از زنان ممکن است در دوران بارداری خود فشار خون بالا داشته باشند. این بیماری که فشار خون بارداری نامیده می شود، اغلب پس از زایمان خود به خود بهبود می یابد. پرفشاری خون در دوران بارداری اگر که پیشرفته باشد می تواند خطر ابتلا به فشار خون بالا در آینده را افزایش دهد.

☑ پره اکلامپسی

در برخی از موارد، زنان باردار مبتلا به پرفشاری خون ممکن است دچار پره اکلامپسی شوند. در این وضعیت با افزایش فشار خون، عملکرد کلیه ها مختل شده و سطح پروتئین در ادرار افزایش می یابد. همانطور که این وضعیت بدتر می شود، خطر برای مادر و نوزاد نیز افزایش می یابد.

پره اکلامپسی می تواند منجر به اکلامپسی شود که خود، باعث تشنج می شود. عوارض آن برای کودک شامل وزن کم در هنگام تولد، تولد نارس و مرده زایی می باشد. راه پیشگیری از پره اکلامپسی شناخته شده نیست و تنها راه درمان آن، ختم بارداری است.

نکاتی برای پیشگیری از فشار خون

اگر احتمال فشار خون بالا در شما زیاد است، با رعایت نکات زیر می توانید از این وضعیت پیشگیری کنید:

❇ سعی کنید به تدریج و آرامی غذاهای سالم را به رژیم غذایی خود اضافه کنید. روزانه بیش از هفت وعده از میوه ها و سبزیجات بخورید. سپس به مدت دو هفته یک وعده ی دیگر به آن بیافزایید. پس از این دو هفته، مجدداً یک وعده ی دیگر اضافه کنید.

❇ برای شام سعی کنید بشقاب خود را از سبزیجات پر کنید. مثلاً به جای اینکه یک استیک را به همراه سالاد بخورید، بک بشقاب پر از سالاد را به همراه یک تکه گوشت میل کنید.

❇ مصرف شیرینی را محدود کنید.

❇ سعی کنید غذاهایی از جمله ماست طعم دار، غلات شیرین شده و نوشابه ها را کم تر مصرف کنید.

❇ برای کاهش وزن هدف گذاری کنید.

❇ به جای داشتن یک هدف کلی برای کاهش وزن، مقداری را که می خواهید کاهش دهید یادداشت کنید. واقع بین باشید و سپس تصمیم بگیرید که برای رسیدن به این هدف چه کاری باید انجام دهید. اگر پنج شب ورزش در هفته برایتان سخت است ابتدا از کم آغاز کنید و سپس بر میزان آن بیافزایید.

❇ به طور مرتب فشار خون خود را کنترل کنید.

❇ بهترین راه برای جلوگیری از عوارض و اجتناب از مشکلات ناشی از فشار خون بالا، زود فهمیدن آن است. پزشک ممکن است از شما بخواهد که یک دستگاه فشار در خانه داشته باشید و منظم فشار خود را کنترل کنید.

❇ از اعدادی که اندازه می گیرید گزارشی تهیه کرده و هربار که به پزشک مراجعه می کنید آن را به همراه داشته باشید. این کار می تواند پزشک را قبل از پیشرفته تر شدن بیماری، آگاه سازد.

❇ افراد مبتلا به فشار خون بالا و افرادی که خطر ابتلا به بیماری های قلبی در آن ها بالاست، باید مصرف روزانه سدیم خود را در حدود ۱۵۰۰ میلی گرم محدود کنند. از خوردن غذای رستوران یا غذاهای آماده، که اغلب حاوی سدیم بسیار زیاد هستند، اجتناب کنید.

❇ غذاهای شیرین و نوشیدنی، حاوی کالری خالص هستند و ارزش غذایی ندارند. سعی کنید میوه های تازه یا مقدار کمی شکلات تلخ را در برنامه روزانه خود قرار دهید. مطالعات نشان می دهند که خوردن شکلات تلخ می تواند فشار خون را کاهش دهد.

درمان های خانگی فشار خون 

تغییرات سبک زندگی می توانند به شما در کنترل فشار خون بالا کمک کنند. رایج ترین درمان های خانگی عبارتند از:

✔ داشتن یک رژیم غذایی سالم

 

داشتن یک رژیم غذایی سالم، برای کاهش عوارض فشار خون بالا و مدیریت فشار خون مرزی تحت کنترل ضروری است. در این رژیم بر خوردن مواد غذایی زیر تاکید می شود:

❇ میوه ها

❇ سبزیجات

❇ غلات کامل

❇ پروتئین هایی مانند ماهی

❇ افزایش فعالیت بدنی

❇ ورزش علاوه بر کمک به کاهش وزن ، باعث کاهش استرس، فشار خون به طور طبیعی و تقویت سیستم قلبی و عروقی می شود.

❇ سعی کنید که به هدف متوسط ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته دست یابید ؛ یعنی ۵بار در هفته هر بار به مدت ۳۰ دقیقه

✔ دستیابی به وزن سالم

رفع اضافه وزن و چاقی می توانند به کاهش فشار خون شما کمک کنند.

مطلب مرتبط: ورزش هایی برای کاهش فشار خون

✔ مدیریت استرس

ورزش یک روش عالی برای مدیریت استرس است و کاهش عوارض فشار خون بالا است.  فعالیت های دیگری نیز می توانند مفید باشند، از جمله:

❇ مدیتیشن

❇ تنفس عمیق

❇ ماساژ

❇شل کردن عضلات

❇ داشتن خواب کافی نیز می تواند به کاهش سطح استرس کمک کند.

✔ داشتن سبک زندگی سالم

اگر سیگاری هستید، سعی کنید ترک کنید. تنباکو به دیواره های عروق خونی آسیب رسانده و آن ها را سخت تر می کند. اگر به طور دائم و یا بیش از حد الکل مصرف می کنید و یا وابسته به مصرف الکل هستید، مصرف خود را محدود کنید زیرا که الکل فشار خون را بالا می برد.

 

دکتر محمد حسین نجفی دکتر متخصص فشار خون در تهران

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.