افت فشار خون وضعیتی چیست؟ (+ راهکارهایی جهت درمان)

فشار خون وضعیتی ( Orthostatic hypotension )، در نتیجه ی افت ناگهانی فشار خون در هنگام سریع ایستادن، رخ می دهد. در این مقاله به بررسی علل و علائم فشار خون وضعیتی می پردازیم و راه هایی جهت درمان افت فشار خون وضعیتی بیان می کنیم.

زمانی که شما می ایستید، خون بر اثر جاذبه زمین به سمت پاها کشیده می‌شود و این امر سبب کاهش فشار خون می‌شود. در این حالت عکس العمل های غیر ارادی مانند افزایش ضربان قلب برای پمپاژ بیشتر خون، به منظور متعادل ساختن این تغییر صورت می‌گیرد. رگ‌ های خونی نیز منقبض شده و مانع از کشیده شدن خون به سمت پاها می‌شوند.

داروهای بسیاری می‌توانند بر عکس العمل های طبیعی بدن اثر بگذارند و موجب فشار خون وضعیتی شوند. افزایش سن نیز به مرور، موجب ضعف این عکس العمل ها می‌شود، از این رو فشار خون وضیتی، در سنین بالا بیشتر رایج است.

بر اساس تحقیقات منتشر شده، حدود ۲۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال دچار فشار خون وضعیتی هستند. افرادی که دچار این اختلال هستند، در هنگام ایستادن ممکن است دچار سرگیجه شوند. البته این وضعیت بسیار خفیف بوده و تنها به مدت چند دقیقه طول می‌کشد. همچنین برخی افراد نیز ممکن است دچار حالت غش و بی هوشی شوند.

سردرد

علل افت فشار خون در هنگام ایستادن

افت فشار خون وضعیتی علل متعددی دارد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

❇ کم‌ شدن‌ آب‌ بدن‌

❇ آنِمی و کاهش تعداد گلبول های قرمز

❇ کاهش حجم خون یا هیپووُلمی که بیشتر در اثر مصرف برخی داروهای خاص اتفاق می افتد.

❇ بارداری

❇ اختلالات قلبی

❇ دیابت، اختلالات تیروئیدی و دیگر اختلالات غدد

❇ بیماری پارکینسون

❇ بی تحرکی

❇ هوای گرم

❇ داروهای فشار خون و داروهای ضد افسردگی

❇ مصرف الکل و مواد مخدر به خصوص در زمان مصرف داروهای فشار خون

❇ افزایش سن

سرگیجه

علائم افت فشار خون وضعیتی

یکی از علائم اصلی این اختلال، سرگیجه در هنگام ایستادن است. علائم این اختلال به طور طبیعی با نشستن و خوابیدن از بین می‌رود. برخی دیگر از علائم فشار خون ارتواستاتیک عبارتند از:

✔ حالت تهوع

✔ تپش قلب

✔ سردرد

✔ ضعف

✔ گیجی

✔ تار شدن دید

برخی دیگر از علائم افت فشار خون وضعیتی که به ندرت دیده می شوند، عبارتند از:

✔ غش

✔ درد قفسه سینه

✔ درد گردن و شانه ها

تشخیص افت فشار خون وضعیتی

در صورتی که پزشک به حالت مشکوک شود، فشار خون فرد را در سه حالت نشسته، خوابیده و ایستاده اندازه گیری می‌کند. در صورت کاهش فشار خون سیستول به اندازه ۲۰ میلی‌متر جیوه و کاهش فشار خون دیاستول به اندازه ۱۰ میلی‌متر جیوه در حالت ایستاده، پزشک متوجه فشار خون وضعیتی خواهد شد.

همچنین پزشک به منظور تشخیص علت اصلی افت فشار خون وضعیتی، موارد زیر را نیز اجرا می‌کند:

☑ بررسی فیزیکی

☑ بررسی ضربان قلب

☑ انجام آزمایش های خاص

آزمایش های خاص مورد نظر پزشک عبارتند از:

CBC به منظور تشخیص آنِمی

EKG به منظور بررسی ضربان قلب

اکوکاردیوگرام به منظور بررسی عملکرد قلب و دریچه های آن

بررسی ضربان قلب در هنگام انجام فعالیت

نوشیدن آب

درمان افت فشار خون وضعیتی

درمان این اختلال بستگی به علت آن دارد. درمان پیشنهادی پزشک نیز ممکن است شامل موارد زیر شود:

✅ افزایش مصرف آب و مایعات و کاهش مصرف مشروبات الکلی

✅ به آرامی بلند شدن از صندلی و تختخواب

✅ انجام فعالیت های ایزومتریک مانند فشردن یک توپ لاستیکی یا یک حوله با دست پیش از برخاستن، زیرا موجب افزایش فشار خون می‌شوند.

✅ پوشیدن جوراب مخصوص که به چرخش خون در پاها کمک می‌کند.

✅ اجتناب از ایستادن به مدت طولانی

✅ اجتناب از پیاده روی در هوای گرم

✅ خودداری از مصرف بیش از حد کربوهیدرات‌ها

✅ افزودن نمک بیشتر به وعده های غذایی

✅ در برخی موارد بسیار شدید پزشک ممکن است برای بیمار داروهایی به منظور افزایش حجم خون و انقباض رگ‌ها تجویز نماید.

دکتر محمد حسین نجفی دکتر متخصص فشار خون در تهران

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.

سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربرمهدی دوشنبه ۳ دی ۹۷( 3 هفته پیش) مشاهده پرسش
    با سلام
    بنده دارای فشار مینیمم 10الی12 میباشم
    همچنین فشار بالای 14الی16
    چه قرصی باید مصرف کنم؟
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیدوشنبه ۳ دی ۹۷( 3 هفته پیش)
  • تصویر کاربرسارا جمعه ۷ دی ۹۷( 2 هفته پیش) مشاهده پرسش
    باسلام خدمت شما ...بنده ۲۲ ساله هستم و مبتلا به پرولاپس و mild mr و از کونکور۲.۵ شبی ۱ عدد استفاده میکنم...و احساس تنگی نفس و سرگیجه دارم ‌...ایا این دارو ب بهبود بیماری من کمک میکند ؟و تا چند سال باید مصرف کنم تا خوب شوم
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیجمعه ۷ دی ۹۷( 2 هفته پیش)
      سلام به بهبود علایم کمک میکند
  • تصویر کاربرمحمد پنجشنبه ۲۰ دی ۹۷( 6 روز پیش) مشاهده پرسش
    سلام. من موقعی که میترسم و یا درد ناشی از آمپول ضربان قلبم بالا میره و یه دفعه چشام سیاهی میره و فشار و ضربانم هر دو میفته. به بیمارستام قلب هم رفتم گفتند قلبت مشکلی نداره ولی تست سنکوپ مبخواستند لگیرند همون اول کار چند بار سوزن سرم رو زد که رگ رو پیدا کنه و هی گم میکرد به دفعه فشارم افتاد و پاهام رو بالا گرفتندتا فشارم تنظیم شد. خانمه گفت که هم فشارت افتاد و هم ضربانت و فشارم تا ۵ اومده بود. وقتی که فشارم میفته اولچشام سیاهی میره و سریع از هوش میرم و بعد توی یه عالم سیاهی بیدار میشم و نمیدونم کجا هستم و چی شده و فکر میکنم دارم میمیرم و گوشام صدای زنگ میده و نفسم بالا نمیاد و مثل آدمی که جون میده همونجوریم و اگر تو این حالت دست و متم رو توی سیاهی حرکت بدم بیرونم همین حرکات انجام میدم از نظر اونایی که منو میبینند و بعد از این سیاهی یه باره همه چیز سفید میشه و نفسم برمیگرده و بعد از این مرحله تصویر میاد ولی همه چیز با یه سرعت بالا میچرخه و صدا هم میاد. بعد از این مرحله آروم آروم چرخش تموم میشه و حس بدنم هم اینجا برمیگرده و بعد از اینها حالت تهوع دارم و اگر استفراغ نکنم تا چند روز حالم خوب نیست. خیلی حالت بدی هست مثل مردن میمونه آدم حاضره بمیره ولی اینجور نشه. من چند سالی هست که موقع آزمایش خون دراز میکشم و خونم رو میگیرند و موقع تزریق سوزن هم آبنبات میزارم تو دهنم و فشارم نمیفته. حالا هم میخوام برم کاشت مو انجام بدم و میترسم حالم بد بشه. میخواستم یه کمکی کنید و دارویی چیزی اگه هست معرفی کنید. گروه خونیم o+ هست و ۳۰ سالمه و ۷۷ وزنمه و ۱۸۰ قدم و بدنسازی کار میکنم.
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیپنجشنبه ۲۰ دی ۹۷( 6 روز پیش)
  • تصویر کاربرسمیرا چهارشنبه ۱۶ آبان ۹۷( 2 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام وقتتون بخیر پدر من به شدت در طی 4روز خون دماغ شده به بیمارستان منتقل شد فرمودند بخاطر فشار خون شما چی میفرمایید این خون دماغ عوارض هم داره خطرناک
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیچهارشنبه ۱۶ آبان ۹۷( 2 ماه پیش)
      سلام اگر فشارشون بالاست باید بخوبی درمان شوند
  • تصویر کاربرمحمود جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام - آیا در هنگام بالا رفتن فشار خون ء خوردن آب به همراه آبلیمو تاثیر دارد ؟ 52 سال دارم واز داروی خاصی هم استفاده نمی کنم.ممنونم از زحمات شما
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیجمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام
      خيلي اندك
      داروي املوپرس را شروع كنيد
  • تصویر کاربرکیوان جمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خدا قوت من قبلا قرص آدروان کامل و قرص کاردلکس ۲۵ میخوردم یک چهارم الان دکتر آدوان ۸۰ رو حذف کرده و بجاش کنکور داده و قرص لوزاتن ۵۰ این قرص کنکور ۲نیم رو باید نصفه بخورم یا کامل؟
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیجمعه ۲۳ شهریور ۹۷( 4 ماه پیش)
      سلام نصف بخورين
  • تصویر کاربررضا سه شنبه ۱۶ مرداد ۹۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید من 47 سال سن دارم حدود 2 سال است که متوجه شدم فشارم بالا است ابتدا 15/5 روی 9 بود که پس از مراجه به دکتر ابتدا داروی لوزار رو یکی صبح و یکی شب تجویز نمودن ابتدا فشارم کنترل شد ولی مجداد متوجه شدم بالا رفته که اینبار دکتر پوزارکس یکی صبح و یکی شب و یک آملو پرس ظهر تجویز نمودن و گفتن فعلا مصرف کن بعدا میشه دارو رو کمتر کرد . ضمنا من وزنم 63 و قد 175 میباشد . به توصیه یکی از دوستان به یک پزشک سنتی مراجعه کردم که ایشون مصرف دو لیوان آب چوش ناشتا و یک استکان عرق برگ زیتون شب رو تجویز کردن و گفتن در صورتی که فشار کنترل شد دزوز دارو رو کم کنم و حالا پس از دو ماه فقط یک قرص آملوپرس بعد از نهار مصرف میکنم و صبح ها فشارم 12/8 گاهی هم 11/8 است ولی عصر وشب 135/8 و یا 135/9 است ایا قرص پوزارکس رو استفاده نمیکنم اشکالی لیجاد نمیشه و نیاز است قرص آملوپرس رو استفاده کنم ضمنا آزمایشاتم خوب بود و فقط یک افتادگی دریچه میترال دارم که متخصص گفتن مشکلی نیست و در سری دوم که فشارم بالا رفت از قرص مکمل فارماتون استفاده میکردم که فکر میکنم بخاطر اون فشارم بیشتر شد ممنون اگه راهنمایی کنید و پوزش که طولانی شد
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیسه شنبه ۱۶ مرداد ۹۷( 5 ماه پیش)
  • تصویر کاربركاظمي دوشنبه ۱۸ تیر ۹۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ممنون از حس نوع دوستي شما پدرم روزي يك بار صبح ها املوديپين ٥و سه بار كاپتوپريل ٢٥مصرف ميكنم از ديشب اشتباها به تعداد سه دوز به جاي كاپتوپريل آميلوديپين مصرف كرده به جز كمي سرحال تَر بودن نسبت به روزهاي قبل هيچ علامتي نداشت من امشب كاپتوپريل رو بهش ندادم و گفتم كه از فردا طبق قبل دارو مصرف كنه نميدونم كارم درست بود يا نه؟ضمنا خودم هم پرستار هستم فقط توصيه به مصرف مايعات كردم اخرين دوز اشتباه ساعت دو بعد از ظهر بود
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیدوشنبه ۱۸ تیر ۹۷( 6 ماه پیش)
  • تصویر کاربرباقرزاده جمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خانم من 6 3 ساله است مدت یک سال است که فشارخون حمله ای شدید17روی 10 وبالا به همراه باضربان قلب بالای 120داردقلب وکلیه وآزمایشات لازم چیزی نشان نداده است و سالم است قرص آملودیپین 5 دوبار درروزبه مدت 6ماه همراه بااسپیرونولاکتون مصرف کرده فایده ای نداشت همان علایم وجوددارد اخیرا قرص متورال 50 وپرازوسین تجدیزشده است که آن هم فایده ندارد آیا تپش بالای قلب هنگام افزایش فشارخون میتواند ناشی از اضطراب واسترس باشد یا علت دیگری دارد لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیجمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
  • تصویر کاربرشکری جمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام،
    بابای من۶۵ سالشه همیشه فشار خونش بالا بود تا ۲روز پیش که از بینیش ب شدت خون اومد، گفتن رگش پاره شده بیمارستان رفتیم باد گذاشتن اما هنوزم که هنوزه بند نیومده خونش، تو این ۲ سه روز خیلی خون از دست داده چکار باید بکنیم؟
    1. تصویر کاربردکتر محمدحسین نجفیجمعه ۲۵ خرداد ۹۷( 7 ماه پیش)
درحال دریافت اطلاعات
پرسش از دکتر