پرفشاری خون یا هایپرتنشن هنگامی رخ می دهد که فشار خون تا سطح زیادی افزایش یابد. اندازه ی فشار خون به سرعت جریان خون در رگ ها و میزان مقاومت خون در هنگام پمپاژ بستگی دارد در واقع عروق باریک تر (تنگ تر) مقاومت بیشتری در مقابل جریان خون می کنند در نتیجه فشار خون را افزایش می دهند.

پرفشاری خون بسیار شایع است. در واقع ۷۵ میلیون از مردم آمریکا با این بیماری زندگی می کنند. فشارخون بالا ممکن است در طی سال ها بدون ایجاد علامتی روند پیشرفت خود را طی کند. حتی در صورت عدم وجود علائم، فشار خون بالا می تواند باعث آسیب به شریان ها و عروق خونی شما شود. تشخیص به موقع فشار خون بالا بسیار مهم است. کنترل منظم فشار خون می تواند به شما و پزشک کمک کند تا هر تغییری در آن را متوجه شوید.

علائم پرفشاری خون

فشارخون معمولاً یک وضعیت خاموش است و ممکن است سال ها یا حتی ده ها سال طول بکشد تا علائم واضحی ایجاد شود. حتی پس از آن، این علایم ممکن است به مشکلات دیگر نیز نسبت داده شوند.

درمان فشار خون عصبی

علائم پرفشاری خون عبارتند از:

◀ سردرد

◀ تنگی نفس

◀ خون دماغ

◀ سوزش

◀ سرگیجه

◀ درد قفسه سینه

◀ تغییرات بصری

◀ وجود خون در ادرار

این علائم در تمام افراد مبتلا به فشار خون بالا دیده نمی شود و وجود هریک از این وضعیت ها می تواند کشنده باشد. بهترین راه برای فهمیدن اینکه فشار خون بالا دارید یا نه، کنترل منظم فشار خون است.

مطلب مرتبطعوارض فشار خون بالا چیست؟

مثلاً اگر سابقه ی بیماری قلبی در خانواده دارید یا خطر وجود این بیماری ها در شما بالاست، باید فشار خون خود را سالی دو بار بررسی کنید.

علت پرفشاری خون چیست؟

دو نوع فشار خون بالا وجود دارد که هر یک علت متفاوتی دارند.

– پرفشاری خون اولیه

پرفشاری خون اولیه ، پرفشاری خون اصلی نام دارد. این نوع پر فشاری خون در طول زمان و بدون هیچ علت مشخصی ایجاد می شود. محققان هنوز نمی دانند که چه مکانیسمی فشار خون را به تدریج افزایش می دهد. مجموعه ای از چندین عوامل می توانند موثر باشند. این عوامل عبارتند از:

۱- ژنتیک

بعضی از افراد به علت عوامل ژنتیکی فشار خون بالا دارند. این امر ممکن است ناشی از جهش های ژنی یا ناهنجاری های ژنتیکی به ارث رسیده از والدین باشد.

۲- تغییرات فیزیکی

اختلالات عملکردی بسیاری می توانند باعث ایجاد مسائلی همچون پرفشاری خون گردند. به عنوان مثال، تغییر عملکرد کلیه ها با برهم زدن تعادل آب و نمک می تواند منجر به پرفشاری خون گردد.

۳- عوامل محیطی 

نداشتن فعالیت بدنی و رژیم غذایی مناسب در طولانی مدت می تواند منجر به ایجاد فشار خون بالا شود. داشتن اضافه وزن می تواند خطر ابتلا به فشار خون شما را افزایش دهد.

تاثیر ورزش بر کاهش فشار خون

– فشارخون بالای ثانویه

هایپرتنشن ثانویه اغلب به سرعت اتفاق افتاده و می تواند شدیدتر از هایپرتنشن اولیه باشد. شرایط متعددی که می توانند موجب فشار خون بالا شوند عبارتند از:

۱- بیماری کلیوی

۲- آپنه (قطع تنفس) انسدادی خواب

۳- نقائص مادرزادی قلب

۴- مشکلات تیروئیدی

۵- عوارض جانبی داروها

۶- مصرف مواد مخدر

۷- سوء مصرف یا مصرف طولانی مدت الکل

۸- مشکلات غدد آدرنال

۹- تومورهای خاص غدد درون ریز

تشخیص

تشخیص فشار خون بالا به آسانی اندازه گیری عدد آن است.

اگر فشار خون شما بالا باشد، پزشک ممکن است درخواست کند که پس از چند روز یا چند هفته هم مجدداً آن را اندازه گیری کنید. تشخیص فشارخون بالا به ندرت پس از یک بار اندازه گیری صورت می گیرد. همچنین باید در وضعیت های یکشان و پایدا فشار خون را اندازه گیری کنید زیرا شرایط محیطی می توانند باعث افزایش فشار خون شوند.
اگر فشار خون شما باز هم بالا بود، پزشک احتمالاً تست های بیشتری را برای رد کردن سایر علل انجام خواهد داد. این آزمایش ها عبارتند از:

✅ آزمایش ادرار

✅ غربالگری کلسترول

✅ تست فعالیت الکتریکی قلب

این آزمایشات می توانند به پزشک شما در تشخیص علل هایپرتنشن ثانویه کمک کند.

چگونگی تفسیر فشار خون بالا

دو عدد فشار خون را ایجاد می کنند :

فشار سیستولیک

اولین عدد است که نشان دهنده ی فشار در شریان ها هنگام ضربان قلب است.

فشار دیاستولیک 

عدد دوم است و فشار شریان ها در فواصل بین ضربان ها را نشان می دهد.

چهار دسته مقادیر تعریف شده ی فشار خون در بزرگسالان عبارتند از:

فرد سالم : فشار خون ۱۲۰/۸۰ میلی متر جیوه

مرحله ی قبل از هایپرتنشن (مرزی) : فشار سیستولی بین ۱۲۰ تا ۱۳۹ و یا فشار دیاستولی بین ۸۰ تا ۸۹ میلی متر جیوه

  • پرفشاری خون مرحله ۱ 

فشار سیستولی بین ۱۴۰ تا ۱۵۹ و یا فشار دیاستولی بین ۹۰ تا ۹۹ میلی متر جیوه است.

  • پرفشاری خون مرحله ۲ 

این مرحله ی فشار خون شدید و خطرناک است. فشار سیستولی بیش از ۱۶۰ و یا فشار دیاستولی بیش از ۱۰۰ میلی میلی متر جیوه است.
این اعداد در کودکان و نوجوانان می توانند متفاوت باشند. اگر می خواهید فشار خون فرزندتان را کنترل کنید ، از پزشک اطفال در این رابطه پرس و جو کنید.

درمان پرفشاری خون

عوامل متعددی به پزشک کمک می کنند تا بهترین گزینه ی درمانی را برای شما انتخاب نماید. این عوامل شامل نوع فشارخون شما و علل آن می شود.

– گزینه های درمان هایپرتنشن اولیه

اگر تشخیص پزشک فشار خون بالای اولیه باشد، تغییرات شیوه زندگی می توانتد به کاهش فشار خون کمک کنند. اگر تغییرات سبک زندگی به تنهایی کافی و موثر نبودند، پزشک درمان دارویی را ممکن است شروع کند.

– گزینه های درمان هایپرتنشن ثانویه

هنگامی که شرایط زمینه ای فشار خون بالا را ایجاد کند، درمان رفع علت اساسی است. به عنوان مثال، اگر داروهایی که اخیراً مصرف کرده اید باعث افزایش فشار خون شما شده، پزشک با تجویز دیگر داروهایی که این عارضه جانبی را ندارند، شما را درمان خواهد کرد.
گاهی اوقات فشار خون بالا، علیرغم درمان علت اصلی، همچنان پایدار است. در این مورد، پزشک با توصیه به تغییرات در سبک زندگی و تجویز داروهایی برای کمک به کاهش فشار خون وارد عمل می شود.

درمان دارویی هایپرتنشن

درمان فشار خون پایین

برخی از داروهای مورد استفاده برای درمان فشار خون بالا عبارتند از:

– مسدود کننده های بتا (بتابلاکر)

این دارو باعث می شود قلب شما ضعیف تر و با نیروی کمتری خون را پمپاژ کند. این کار باعث کاهش میزان خون ورودی به شریان ها در هنگام انقباض قلب و در نتیجه کاهش فشار خون می شود.

– داروهای مدر (دیورتیک) 

سطح بالای سدیم و مایع مازاد در بدن می تواند فشار خون را افزایش دهد. این داروها ، با اثر بر کلیه ها باعث می شوند که سدیم اضافی و به دنبال آن مایعات از بدن دفع شده و فشار خون کاهش یابد.

– مهار کننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین(ACEI)

آنژیوتانسین ماده شیمیایی است که باعث تنگ شدن رگ های خونی و دیواره های شریانی می شود. این داروها با ممانعت از تولید این ماده شیمیایی در بدن باعث شل شدن رگ های خونی و کاهش فشار خون می شوند.

– مسدود کننده های گیرنده آنژیوتانسین٢ (ARBs)

ARB ها از اتصال آنژیوتانسین به گیرنده هایش جلوگیری می کنند.

– مسدود کننده های کانال کلسیم 

کلسیم مازاد در عضلات صاف قلب، باعث ایجاد ضربان های شدیدتر و قوی تر قلبی می شود. بنابراین با کاهش کلسیم ، نیروی ضربان قلب نیز کاهش می یابد. این کار کمک می کند فشار خون پایین تر آمده و عروق خونی شل شوند.

– آگونیست های آلفا-۲ 

این دارو باعث کاهش تحریک عصبی می شود که عروق را تنگ می کنند. در نتیجه عضلات شل شده و فشار خون کاهش می یابد.

مطلب مرتبط: قرص concor چیست؟

مطلب مرتبط: درمان فشار خون بالا با بیزوپرولول

 

دکتر محمد حسین نجفی دکتر متخصص فشار خون در تهران

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.