هیپوتِنشن به فشار خون پایین گفته می‌شود. فشارخون نیز حاصل از فشار خون به دیواره رگ‌ها در هر ضربان است. در این مقاله به بررسی  علل، علائم فشار خون پایین می پردازیم و همچنین انواع فشار خون پایین را بیان می کنیم.

فشار خون پایین در اغلب موارد خوب است، اما گاهی موجب سرگیجه و خستگی می‌شود. در این موارد فشار خون پایین حاکی از وضعیتی است که باید به آن رسیدگی شود.

فشار خون در هنگام ضربان قلب و در زمان استراحت قلب اندازه گیری می‌شود. فشارخون در هنگام سیستول، پمپاژ خون و در زمان انقباض ماهیچه‌ها به اوج خود می‌رسد. در زمان دیاستول و استراحت قلب نیز فشارخون کاهش می‌یابد. در بزرگسالان در صورتی که فشارخون ۹۰/۶۰ یا کمتر باشد، به عنوان فشار خون پایین تلقی می‌شود.

فشار خون بالا در بارداری

علل فشار خون پایین

هرکسی ممکن است گاهی کاهش فشار خون را تجربه نماید و این امر معمولا موجب مشکل خاصی نمی‌شود. شرایط خاصی می توانند دوره های طولانی مدت فشار خون پایین را ایجاد کنند، که اگر بدون درمان باقی بمانند خطرناک می شوند. این شرایط شامل موارد زیر می‌گردند:

بارداری

✅ خونریزی شدید

✅ گردش خون ناقص در اثر حملات قلبی و اختلال دریچه قلب

✅ ضعف و شوکه شدن

✅ شوک آنا فیلاکتیک (نوعی حساسیت شدید)

✅ عفونت رگ‌ها

✅ اختلال غدد مترشحه داخلی مانند دیابت و بیماری های تیروئیدی

مصرف برخی داروها مانند نیتروگلیسیرین که برای درمان بیماری های قلبی استفاده می‌شود نیز، ممکن است سبب کاهش فشار خون شود. برخی افراد به دلایل نامشخص دچار فشار خون پایین هستند که خطر چندانی برای ایشان وجود ندارد.

انواع فشار خون پایین

فشار خون پایین بر اساس زمان کاهش فشار خون به انواع مختلفی تقسیم بندی می‌شود، از جمله:

# فشار خون پایین در حالت ایستاده

در این حالت فشار خون در هنگام ایستادن و بلند شدن کاهش می یابد. فشار خون پایین در حالت ایستاده (Orthostatic)، می تواند در تمام سنین مشاهده شود.

فشار خون پایین پس از صرف غذا

# فشار خون پایین پس از صرف غذا

در این وضعیت نیز فشار خون بلافاصله پس از صرف غذا کاهش می یابد. افراد پیر، افراد مبتلا به بیماری پارکینسون بیشتر از افراد دیگر مستعد این وضعیت هستند. فشار خون پایین پس از صرف غذا (Postprandial) در حقیقت یکی از انواع فشار خون پایین در حالت ایستاده است.

# فشار خون پایین عصبی

پس از ایستادن به مدت طولانی این حالت ممکن است اتفاق افتد. کودکان نسبت به بزرگسالان بیشتر دچار چنین حالتی می‌شوند. تنش های عصبی می‌توانند عامل کاهش فشار خون باشند.

# فشار خون پایین شدید

فشار خون شدید با شوکه شدن، ارتباط دارد. شوکه شدن زمانی اتفاق می افتد که خون و اکسیژن کافی به اندام های بدن برای عملکرد بهتر نرسد. این حالت چنانچه درمان نگردد، برای فرد بسیار خطرناک است.

علائم فشار خون پایین

افرادی که دچار فشار خون پایین هستند، در هنگام افت فشار خون، ممکن است علائم ناخوشایندی را تجربه نمایند. این علائم عبارتند از:

❇ خستگی از علائم فشار خون پایین

❇ گیجی

❇ سرگیجه از علائم فشار خون پایین

❇ حالت تهوع

❇ سردی پوست بدن از علائم فشار خون پایین

❇ پریشانی

❇ بی هوشی از علائم فشار خون پایین

❇ تاری دید

درمان فشار خون

درمان فشار خون پایین

درمان این بیماری بستگی به عامل آن دارد. درمان ممکن است شامل مصرف دارو برای درمان بیماری های قلبی، دیابت و عفونت باشد. نوشیدن آب به خصوص در زمان اسهال و استفراغ می‌تواند مانع کاهش فشار خون شود.

کاهش استرس یکی از مؤثر ترین عوامل برای جلوگیری از ابتلا به فشار خون پایین است. از ایستادن های طولانی مدت نیز باید اجتناب کرد و هر چند مدت یک‌بار کمی نشست.

در هنگام ایستادن به آرامی بلند شوید، زیرا همان طور که گفته شد ایستادن و بلند شدن ناگهانی سبب کاهش فشار خون می‌شود. فشار خون شدید نیز باید به سرعت درمان گردد و علائم آن کنترل شود.

بسیاری از افراد با توجه به مواردی که پیش تر فرا گرفته اند، قادر به کنترل و پیشگیری از فشار خون پایین هستند. از این رو توصیه می‌شود موارد مرتبط با کنترل علائم را فراگرفته و مانع پیشرفت این عارضه شوید. در صورت مصرف دارو، باید به زمان دقیق مصرف آن حتماً توجه نمایید.

 

 

دکتر محمد حسین نجفی دکتر متخصص فشار خون در تهران

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.