چربی که در خون وجود دارد، لیپید نامیده میشود. چربی خون با پروتئین پیوند میدهد، تا لیپوپروتئین ساخته شود. لیپوپروتئین انرژی بدن را تامین میکند، به همین دلیل برای سلول های بدن مهم هستند.


انواع کلسترول

سه نوع لیپوپروتئین (که کلسترول نیز نامیده میشوند) در بدن وجود دارند، که عبارتند از:

کلسترولLDL

این نوع کلسترول به راحتی به دیواره ی داخلی رگ ها می چسبد و باعث باریک شدن و در نهایت انسداد مجرای داخلی رگ ها میشود، از این رو به کلسترول بد معروف است.

 کلسترولVLDL

این نوع کلسترول مولکول های چربی را از کبد به دیگر قسمت های بدن حمل می کند و بعد از انتقال چربی به بافت ها تبدیل به کلسترول LDL میشود.

 کلسترولHDL

این نوع کلسترول، کلسترول های LDL چسبیده به دیواره ی داخلی رگ ها را پیدا کرده و به آنها می چسبد و باعث کنده شدن آنها از سطح داخلی رگ ها میشود و در نهایت از انسداد و باریک شدن رگ ها جلوگیری میکند، به همین دلیل به کلسترول خوب معروف است.

کلسترول

مقدار طبیعی کلسترول 

مقدار طبیعی تمام کلسترول در بدن ۲۰۰ میلی گرم در دسی لیتر است.

مقدار طبیعی LDL 

مقدار طبیعی ال دی ال، ۱۳۰ میلیگرم در دسی لیتر یا کمتر است. زمانی که مقدار آن از ۱۳۰ بیشتر شود، چربی میتواند در دیواره ی عروق رسوب کند. این چربی میتواند باعث تنگی شریان شود و جریان خون را در طی شریان کم کند.

اگر شریانی که به قلب شما میرود مسدود شود، ممکن است دچار حمله ی قلبی شوید. اگر شریانی که به مغز شما میرود مسدود شود، ممکن است دچار سکته ی مغزی شوید. میزان بالای LDL سبب ایجاد بیماری های قلبی، سکته ی مغزی، گردش خون ضعیف و بیماری های کلیوی میشود.

چه چیزی سبب بالا رفتن مقدار چربی خون میشود؟

بسیاری از مردن چربی خون بالایی دارند زیرا غذاهایی مصرف میکنند که میزان چربی بالایی دارند. بعضی از افراد به دلیل بیماری های وراثتی چربی خون بالایی دارند. میزان بالای لیپید همچنین ممکن است به دلیل بیماری هایی مانند دیابت، کم کاری تیروئید، اعتیاد به الکل، بیمای های کلیوی، بیماری های کبدی و استرس باشد. در بعضی از افراد، داروهای خاصی مانند قرص های ضدبارداری، استروئید ها و داروهای فشار خون میتوانند سبب بالا رفتن چربی خون شوند.

کلسترول

چه زمانی باید چربی خون خود را کنترل کنم؟

اگر سن شما بیشتر از ۲۰ سال است، باید آزمایش خون بدهید تا کلسترول خود را اندازه گیری کنید. اگر کلسترول شما بالا بود، پزشک شما درمان هایی برایتان تجویز میکند و دوباره کلسترول خون شما را بعد از مدتی چک میکند.

آیا بالا بودن کلسترول خون علائمی دارد؟

اغلب علائمی وجود ندارد. بدون آزمایش خون، ممکن است تا زمانی که دچار حمله ی قلبی یا سکته ی مغزی نشده اید، متوجه نشوید، که کلسترول خونتان بالا است. بیشتر افرادی که میزان چربی خون آنها بالا است، زردی پوست و تجمعات چربی پوستی دارند.

درمان بالا بودن مقدار چربی خون 

اولین راه برای کاهش مقدار چربی خون خوردن غذاهای کم چرب، ورزش منظم و کاهش وزن در صورت داشتن اضافه وزن است. اگر سیگار میکشید، آن را ترک کنید. اگر این کارها چربی خون شما را به اندازه ی کافی کم نکرد، پزشک برای شما داروهایی تجویز میکند تا چربی خون شما را پایین بیاورد. 

کلسترول

راه هایی برای کاهش چربی وعده هایی غذایی

✅ خرید گوشت کم چرب و قبل از پخت گوشت، آن چربی هایی که قابل مشاهده هستند را بریدن.

✅ قبل از طبخ مرغ، پوست آن را کندن

✅ از خوردن غذاهای سرخ شده و فرآورده های گوشتی پرچرب پرهیز کنید.

✅ به جای سرخ کردن گوشت، آن را با حرارت بپزید یا کباب کنید.

✅ زرده ی تخم مرغ استفاده نکنید. شما میتوانید از سفیده ی تخم مرغ استفاده کنید.

✅ از لبنیات کم چرب استفاده کنید.

✅ از شیر پرچرب، نان خامه ای، پنیر و شیرکاکائو استفاده نکنید.

✅ از فیبر بیشتری در وعده های غذایی خود استفاده کنید. میوه و سبزیجات منبع خوبی برای فیبر ها هستند. سه تا پنج واحد سبزیجات و دو تا چهار واحد میوه روزانه استفاده کنید.

ورزش می تواند باعث کنترل فشار خون شود

ورزش مناسب برای کاهش کلسترول بالا

ورزش های هوازی، مانند پیاده روی، دویدن، دوچرخه سواری و شنا کردن، راه خوبی برای کاهش کلسترول خون هستند. ورزش همچنین فشار خون، قند خون و استرس شما را نیز کاهش میدهد.

اگر اضافه وزن دارید، ورزش های هوازی به سوختن کالری شما کمک میکنند. این ورزش ها به شما کمک میکنند که وزن خود را کمتر کنید. ورزش های هوازی باید منظم انجام شوند.

داروهای کاهنده ی کلسترول

داروهای کاهنده ی کلسترول در صورتی برای شما استفاده میشوند که خطر بیماری های قلبی در شما زیاد باشد، یا بعد از رژیم کم چرب طولانی مدت مقدار کلسترول شما پایین نیاید. انواع مخلتفی دارو برای کاهش کلسترول خون وجود دارند. ممکن است شما نیاز به استفاده از یک دارو داشته باشید یا ممکن است نیاز باشد بیش از یک دارو استفاده کنید، این موضوع بستگی به این دارد که کلسترول شما چه مقداری بالا باشد. پزشک شما بعد از مدتی دوباره از شما آزمایش خون میگیرد تا متوجه شود که تاثیر دارو ها چه میزانی بوده اند.

 

دکتر محمد حسین نجفی دکتر متخصص فشار خون در تهران

برای پرسش و پاسخ از دکتر روی لینک پرسش از دکتر کلیک کنید.